فصل دوم:ادبیات و پیشینه تحقیق
مقدمه17
1-2بخش اول مدیریت و سبک رهبری18
1-1-2مدیریت و مدیران18
2-1-2مدیریت آموزشی21
3 – 1- 2 اهمیت مدیریت آموزشی و ضرورت آن در آموزش و پرورش21
4 – 1- 2 نقش مدیر یا رهبر آموزشی22
5 – 1- 2 ویژگی های مدیران آموزشی25
6 – 1- 2 مهارتهای مدیران آموزشی27
7 – 1- 2 خصوصیات ویژه برای رهبری آموزشی29
8 – 1- 2 تفاوت مدیریت و رهبری30
9 – 1- 2 رهبری در مدیریت:30
10 – 1- 2 شخصیت و انتظارات رهبر33
11 – 1- 2 سبک رهبری37
12 – 1- 2 تفاوت بین سبک رهبری وظیفه مدار و سبک رهبری رابطه مدار39
13 – 1- 2 نظریه ها و سیستم های مدیریت40
2 – 2 بخش دوم انگیزش44
1 – 2 – 2 تعاریف انگیزش44
2 – 2 – 2 اهمیت انگیزش46
3 – 2 – 2 انگیزش موفقیت48
4- 2 – 2 قدرت انگیزش49
5 – 2 – 2 روش های افزایش انگیزه50
6 – 2 – 2 اهداف کلیدی برای ایجاد و حفظ انگیزش در کار52
7 – 2 – 2 نظریه های انگیزش59
بخش سوم : پیشینه تحقیق64
1- 3 – 2 پیشینه تحقیق در داخل کشور64
2 – 3 – 2 پیشینه تحقیق در خارج از کشور67
نتیجه گیری68
مدل تحقیق69
فصل سوم:روش شناسی تحقیق
مقدمه71
1- 3 روش پژوهش :71
2- 3 جامعه آماری :71
3 – 3 نمونه آماری حجم نمونه و روش تعیین آن :72
4- 3 ابزار اندازه گیری داده ها73
5- 3 تعیین روایی و پایایی ابزار پژوهش:74
6- 3 روش تجزیه و تحلیل داده ها77
فصل چهارم:تجزیه و تحلیل داده های پژوهش
مقدمه80
4-1. سیمای پاسخگویان81
4-2. یافته های توصیفی84
4-2-1. توصیف سؤالات پرسشنامه84
4-2-1-1. پرسشنامه انگیزه دبیران84
4-2-1-2. پرسشنامه سبک رهبری109
4-2-2. توصیف مؤلفههای تحقیق144
4-3. یافته های تحلیلی149
4-3-1. بررسی توزیع مؤلفههای تحقیق149
4-3-2. بررسی فرضیات تحقیق151
4-3-3. یافتههای جانبی تحقیق155
فصل پنجم:نتیجه گیری و پیشنهادها
5-1 مقدمه165
5-2 نتیجه گیری کلی165
5-3خلاصه پژوهش166
5-4فرضیات پژوهش و نتایج آنها168
5-4-1بررسی فرضیه اصلی168
5-4-2بررسی فرضیه اوّل169
5-4-3بررسی فرضیه دوّم170
5-4-4بررسی فرضیه سوم170
5-5نتایج یافته های جانبی پژوهش171
5-6محدودیت ها176
5-6-1محدودیت های در کنترل محقق176
5-7پیشنهادات176
5-7-1 پیشنهادهایی مبنتی بر یافته های پژوهش176
5-7-2 پیشنهادهایی برای تحقیقات آینده177
پیوست ها و ضمائم178
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول (3- 1) جامعه آماری71
جدول 3 – 2 نمونه آماری72
جدول 3 – 3 گویه های مربوط به هر یک از مولفه ها در پرسشنامه سبک رهبری73
جدول 4 – 3 گویه های مربوط به هر یک از مولفه ها در پرسشنامه انگیزش73
جدول(5 – 3) نتایج آلفا برای پرسشنامه انگیزش75
جدول(6 – 3) نتایج آلفا برای پرسشنامه سبک رهبری76
جدول شماره 4-1. توزیع پاسخگویان بر حسب جنسیت81
جدول شماره 4-2 . توزیع پاسخگویان بر حسب مدرک تحصیلی82
جدول شماره 4-3. توزیع پاسخگویان بر حسب میزان سابقه83
جدول شماره 4-4. نسبت به خواسته ها و نیازهای افراد دیگر حساس هستید84
جدول شماره 4-5. در جلسات بحث و گفتگو رعایت حال دیگران را میکنید.85
جدول شماره 4-6. موقعیت هایی را که نیازمند همکاری است به موقعیت هایی که نیازمند رقابت است ترجیح می دهید.86
جدول شماره 4-7. هنگامی که برای همکاری و سازگاری ستایش شوید بهتر کار می کنید.87
جدول شماره 4-8. از کارهای مشخص و سازمان داده شده بیزارید. بدین علت که آزادی در برقراری ارتباط با دوستان و در آمیختن اجتماعی با آنان محدود می شود.88
جدول شماره 4-9. هنگامی که کاری را شروع می کنید تا پایان و رسیدن به نتیجه به کوش های خود ادامه می دهید.89
جدول شماره 4-10. هنگام موقعیت های رقابت آمیز به سعی و تلاش خود خواهید افزود90
جدول شماره 4-11. مسئولیت پیروزی یا شکست در کارهای خود را به عهده می گیرید.91
جدول شماره 4-12. علاقه مند هستید که کارها را موثر و بهتر از دیگران انجام دهید.92
جدول شماره 4-13. معمولاً به سوی اهدافی جذب می شوید که تحمل بیشتر به کوشش و کنش بیشتر وادارتان می سازد.93
جدول شماره 4-14. به دنبال موقعیت هایی هستید که بتوانید با مسولیت شخصی برای مشکلات راه حل پیدا کنید.94
جدول شماره 4-15. تمایل دارید دیگران را در موفقیت خود سهیم بدانید.95
جدول شماره 4-16. اغلب اوقات کیفیت کار خود را با دیگران مقایسه می کنید.96
جدول شماره 4-17.زمانیکه مورد ارزشیابی کتبی قرار میگیرید جهت کسب امتیاز بالا مطالعه می کنید.97
جدول شماره 4-18. معتقدید که داشتن اعتبار و نفوذ در دیگران بسیار مهمتر از عملکرد موثر است.98
جدول شماره 4-19. آرزو دارید تأثیری ژرف در محیط کار خود پدید آورید و برای پذیرش خطرات آن آمادگی دارید.99
جدول شماره 4-20. ترجیح می دهید که در موقعیت های رقابتی و عنان آور قرار بگیرید.100
جدول شماره 4-21. از اینکه در یک گروه رهبر باشید و گروه را سازماندهی کنید لذت می برید.101
جدول شماره 4-22. در مباحث سازنده شغلی که بتو.انید نطرات و. عقاید خود را به نحو بهتری به دیگران بقبولانید لذت می برید.102
جدول شماره 4-23. اعتقاد دارید که منزلت اجتماعی یک شغل اهمیت آن است.103
جدول شماره 4-24. تمایل دارید که در کارها بیشتر به دیگران دستور بدهید و کمتر دستورات آنها را بپذیرید.104
جدول شماره 4-25. ترجیح می دهید که اغلب کارها را شخصاً انجام داده و کمتر به مشارکت و تشریک مساعی با دیگران رغبت نشان می دهید.105
جدول شماره 4-26. در مواردیکه مجبور باشید به تنهایی به کار و فعالیت بپردازید احساس ناخشنودی می کنید.106
جدول شماره 4-27. ترجیح می دهید در محل کار دوستان صمیمی و زیادی از بین همکاران داشته باشید.107
107
جدول شماره 4-28. در کارهای گروهی مشارکت فعال دارید.108
جدول شماره 4-29. علاقمند است به عنوان سخنگوی معلمان عمل کند.109
جدول شماره 4-30. اضافه کاری را تشویق می کند.110
جدول شماره 4-31. به معلمان در انجام کار آزادی کامل می دهد.111
جدول شماره 4-32. معلمان را به اجرای روشهای یکسان تشویق می کند.112
جدول شماره 4-33. به معلمین فرصت می دهد در حل مشکلات، قدرت قضاوت خود را بکار گیرند.113
جدول شماره 4-34. نسبت به پیشی گرفتن از مدارس دیگر تاکید می ورزد.114
جدول شماره 4-35. به عنوان نماینده معلمان عمل می کند.115
جدول شماره 4-36. به معلمین برای کار بیشتر فشار می آورد.116
جدول شماره 4-37. نظراتش را با معلمین در میان گذاشته و از واکنش آنها مطلع می شود.117
جدول شماره 4-38. به معلمین فرصت می دهد همه کارها را به روشی که خود مطلوب می دانند انجام دهند.118
جدول شماره 4-39. برای پیشرفت کار مدرسه بسیار کوشش می کند.119
جدول شماره 4-40. به خوبی تعویق افتادن اقدامات و عدم اطمینان در امور را تحمل می کند.120
جدول شماره 4-41. نظرات خود را در حضور افراد خارجی نیز برای معلمین بیان می کند.121
جدول شماره 4-42. می کوشد کارها به سرعت انجام گیرد.122
جدول شماره 4-43. افراد را در انتخاب کار آزاد می گذارد.123
جدول شماره 4-44. تعارضات ایجاد شده در بین معلمان را خود فیصله می دهد124

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

جدول شماره 4-45. کسب اطلاعات دقیق راجع به جزئیات امور، مدیر را سردر گم می کند.125
جدول شماره 4-46. در جلسات خارجی مدیر معلمان را معرفی می کند.126
جدول شماره 4-47. از دادن آزادی به افراد در انجام امور اکراه دارد.127
جدول شماره 4-48. راسا” در مورد نوع کار و نحوه انجام آن تصمیم می گیرد.128
جدول شماره 4-49. برای افزایش بازدهی کلاس، فشارهای لازم را اعمال می کند.129
جدول شماره 4-50. اختیار انجام بعضی از کارها را به خود معلمان واگذار می کند.130
جدول شماره 4-51. مسائل را همانطور که پیش بینی کرده است رخ می دهد.131
جدول شماره 4-52. به معلمین فرصت و امکان ابداع و ابتکار می دهد132
جدول شماره 4-53. به معلمین وظایف خاصی را محول می کند133
جدول شماره 4-54. مایل به ایجاد تغییر است134
جدول شماره 4-55. از معلمان می خواهد در تحقق اهدافی سخت بکوشند135
جدول شماره 4-56. به قضاوت معلمان اطمینان دارد136
جدول شماره 4-57. برنامه کارهایی که باید انجام گیرد، خود تنظیم می کند.137
جدول شماره 4-58. از توجیه اقداماتی که انجام داده است امتناع می ورزد138
جدول شماره 4-59. می کوشد به معلمان اثبات کند که نظرش به نفع آنهاست.139
جدول شماره 4-60. به معلمان اجازه می دهد تا سرعت کارشان را خود تنظیم کنند.140
جدول شماره 4-61. معلمین را تشویق می کند تا بهتر از قبل عمل نمایند141
جدول شماره 4-62. بدون مشورت با معلمین عمل می کند142
جدول شماره 4-63. از معلمین می خواهد که استانداردها، ضوابط و مقررات را دقیقا رعایت کنند143
جدول شماره 4-64. توزیع پاسخگویان بر حسب سبک رهبری144
جدول شماره 4- 65. توزیع پاسخگویان بر حسب ارزیابی از انگیزش موفقیت145
جدول شماره 4- 66. توزیع پاسخگویان بر حسب ارزیابی از وابستگی شغلی146
جدول شماره 4- 67. توزیع پاسخگویان بر حسب ارزیابی از قدرت شغلی147
جدول شماره 4- 68. توزیع پاسخگویان بر حسب ارزیابی ازانگیزه دبیران148
جدول شماره 4-69. بررسی وضعیت توزیع مؤلفه های تحقیق149
جدول شماره 4-70. نتایج آزمون T برای بررسی فرضیه اصلی تحقیق151
جدول شماره 4-71. نتایج آزمون T برای بررسی فرضیه اول تحقیق152
جدول شماره 4-72. نتایج آزمون T برای بررسی فرضیه دوم تحقیق153
جدول شماره 4-73. نتایج آزمون T برای بررسی فرضیه سوم تحقیق154
جدول شماره 4-74. نتایج آزمون خیدو برای بررسی رابطه بین جنسیت و درک از سبک رهبری155
جدول شماره 4-75. نتایج آزمون خیدو برای بررسی رابطه بین تحصیلات و درک از سبک رهبری156
جدول شماره 4-76. نتایج آزمون خیدو برای بررسی رابطه بین سابقه خدمت و درک از سبک رهبری157
جدول شماره 4-77. نتایج آزمون منویتنی برای بررسی رابطه بین جنسیت و وابستگی و قدرت شغلی158
جدول شماره 4-78. نتایج آزمون T برای بررسی رابطه بین جنسیت و انگیزش موفقیت و انگیزه دبیران158
جدول شماره 4-79. نتایج آزمون منویتنی برای بررسی رابطه بین تحصیلات و وابستگی و قدرت شغلی159
جدول شماره 4-80 نتایج آزمون T برای بررسی رابطه بین تحصیلات و انگیزش موفقیت و انگیزه دبیران160
جدول شماره 4-81. نتایج آزمون کروسکال والیس برای بررسی رابطه بین سابقه خدمت و وابستگی و قدرت شغلی160
جدول شماره 4-82. نتایج آزمون F برای بررسی رابطه بین سابقه خدمت و انگیزش موفقیت و انگیزه دبیران161
جدول شماره 4-83. نتایج آزمون فریدمن برای تعیین مؤلفه غالب انگیزه در دبیران162
جدول شماره 4-84. نتایج آزمون فریدمن برای تعیین مؤلفه غالب انگیزه در دبیران مرد162
جدول شماره 4- 85. نتایج آزمون فریدمن برای تعیین مؤلفه غالب انگیزه در دبیران زن163
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودارشماره 4-1. توزیع پاسخگویان بر حسب جنسیت81
نمودار شماره 4-2 . توزیع پاسخگویان بر حسب مدرک تحصیلی82
نمودار شماره 4-3. توزیع پاسخگویان بر حسب میزان سابقه83
نمودار شماره 4- 4. نسبت به خواسته ها و نیازهای افراد دیگر حساس هستید.84
نمودار شماره 4- 5. در جلسات بحث و گفتگو رعایت حال دیگران را میکنید.85
نمودار شماره 4- 6. موقعیت هایی را که نیازمند همکاری است به موقعیت هایی که نیازمند رقابت است ترجیح می دهید.86
نمودار شماره 4- 7. هنگامی که برای همکاری و سازگاری ستایش شوید بهتر کار می کنید.87
نمودار شماره 4- 8. از کارهای مشخص و سازمان داده شده بیزارید. بدین علت که آزادی در برقراری ارتباط با دوستان و در آمیختن اجتماعی با آنان محدود می شود.88
نمودار شماره 4- 9. هنگامی که کاری را شروع می کنید تا پایان و رسیدن به نتیجه به کوش های خود ادامه می دهید.89
نمودار شماره 4- 10. هنگام موقعیت های رقابت آمیز به سعی و تلاش خود خواهید افزود90
نمودار شماره 4- 11. مسئولیت پیروزی یا شکست در کارهای خود را به عهده می گیرید.91
نمودار شماره 4- 12. علاقه مند هستید که کارها را موثر و بهتر از دیگران انجام دهید.92
نمودار شماره 4- 13. معمولاً به سوی اهدافی جذب می شوید که تحمل بیشتر به کوشش و کنش بیشتر وادارتان می سازد.93
نمودار شماره 4- 14. به دنبال موقعیت هایی هستید که بتوانید با مسولیت شخصی برای مشکلات راه حل پیدا کنید.94
نمودار شماره 4- 15. تمایل دارید دیگران را در موفقیت خود سهیم بدانید.95
نمودار شماره 4- 16. اغلب اوقات کیفیت کار خود را با دیگران مقایسه می کنید.96
نمودار شماره 4- 17. زمانیکه مورد ارزشیابی کتبی قرار می گیرید جهت کسب امتیاز بالا مطالعه می کنید.97
نمودار شماره 4- 18. معتقدید که داشتن اعتبار و نفوذ در دیگران بسیار مهمتر از عملکرد موثر است.98
نمودار شماره 4- 19. آرزو دارید تأثیری ژرف در محیط کار خود پدید آورید و برای پذیرش خطرات آن آمادگی دارید.99
نمودار شماره 4- 20. ترجیح می دهید که در موقعیت های رقابتی و عنان آور قرار بگیرید.100
نمودار شماره 4- 21. از اینکه در یک گروه رهبر باشید و گروه را سازماندهی کنید لذت می برید.101
نمودار شماره 4- 22. در مباحث سازنده شغلی که بتو.انید نطرات و. عقاید خود را به نحو بهتری به دیگران بقبولانید لذت می برید102
نمودار شماره 4- 23. اعتقاد دارید که منزلت اجتماعی یک شغل اهمیت آن است.103
نمودار شماره 4- 24. تمایل دارید که در کارها بیشتر به دیگران دستور بدهید و کمتر دستورات آنها را بپذیرید.104
نمودار شماره 4- 25. ترجیح می دهید که اغلب کارها را شخصاً انجام داده و کمتر به مشارکت و تشریک مساعی با دیگران رغبت نشان می دهید.105
نمودار شماره 4- 26. در مواردیکه مجبور باشید به تنهایی به کار و فعالیت بپردازید احساس ناخشنودی می کنید.106
نمودار شماره 4- 27. ترجیح می دهید در محل کار دوستان صمیمی و زیادی از بین همکاران داشته باشید.107
نمودار شماره 4- 28. در کارهای گروهی مشارکت فعال دارید.108
نمودار شماره 4- 29. علاقمند است به عنوان سخنگوی معلمان عمل کند109
نمودار شماره 4- 30. اضافه کاری را تشویق می کند.110
نمودار شماره 4- 31. به معلمان در انجام کار آزادی کامل می دهد.111
نمودار شماره 4- 32. معلمان را به اجرای روشهای یکسان تشویق می کند.112
نمودار شماره 4- 33. به معلمین فرصت می دهد در حل مشکلات، قدرت قضاوت خود را بکار گیرند.113
نمودار شماره 4- 34. نسبت به پیشی گرفتن از مدارس دیگر تاکید می ورزد.114
نمودار شماره 4- 35. به عنوان نماینده معلمان عمل می کند.115
نمودار شماره 4- 36. به معلمین برای کار بیشتر فشار می آورد.116
نمودار شماره 4- 37. نظراتش را با معلمین در میان گذاشته و از واکنش آنها مطلع می شود.117
نمودار شماره 4- 38. به معلمین فرصت می دهد همه کارها را به روشی که خود مطلوب می دانند انجام دهند118
نمودار شماره 4- 39. برای پیشرفت کار مدرسه بسیار کوشش می کند.119
نمودار شماره 4- 40. به خوبی تعویق افتادن اقدامات و عدم اطمینان در امور را تحمل می کند.120
نمودار شماره 4- 41. نظرات خود را در حضور افراد خارجی نیز برای معلمین بیان می کند121
نمودار شماره 4-42. می کوشد کارها به سرعت انجام گیرد.122
نمودار شماره 4- 43. افراد را در انتخاب کار آزاد می گذارد.123
نمودار شماره 4- 44. تعارضات ایجاد شده در بین معلمان را خود فیصله می دهد.124
نمودار شماره 4- 45. کسب اطلاعات دقیق راجع به جزئیات امور، مدیر را سردر گم می کند.125
نمودار شماره 4- 46. در جلسات خارجی مدیر معلمان را معرفی می کند.126
نمودار شماره 4- 47. از دادن آزادی به افراد در انجام امور اکراه دارد.127
نمودار شماره 4- 48. راساً” در مورد نوع کار و نحوه انجام آن تصمیم می گیرد.128
نمودار شماره 4- 49. برای افزایش بازدهی کلاس، فشارهای لازم را اعمال می کند.129
نمودار شماره 4- 50. اختیار انجام بعضی از کارها را به خود معلمان واگذار می کند.130
نمودار شماره 4- 51. مسائل را همانطور که پیش بینی کرده است رخ می دهد.131
نمودار شماره 4- 52. به معلمین فرصت و امکان ابداع و ابتکار می دهد132
نمودار شماره 4- 53. به معلمین وظایف خاصی را محول می کند133
نمودار شماره 4- 54. مایل به ایجاد تغییر است134
نمودار شماره 4- 55. از معلمان می خواهد در تحقق اهدافی سخت بکوشند135
نمودار شماره 4- 56. به قضاوت معلمان اطمینان دارد136
نمودار شماره 4- 57. برنامه کارهایی که باید انجام گیرد، خود تنظیم می کند.137
نمودار شماره 4- 58. از توجیه اقداماتی که انجام داده است امتناع می ورزد.138
نمودار شماره 4- 59. می کوشد به معلمان اثبات کند که نظرش به نفع آنهاست.139
نمودار شماره 4- 60. به معلمان اجازه می دهد تا سرعت کارشان را خود تنظیم کنند.140
نمودار شماره 4- 61. معلمین را تشویق می کند تا بهتر از قبل عمل نمایند141
نمودار شماره 4- 62. بدون مشورت با معلمین عمل می کند142
نمودار شماره 4- 63. از معلمین می خواهد که استانداردها، ضوابط ومقررات را دقیقا رعایت کنند143
نمودار شماره 4-64. توزیع پاسخگویان بر حسب سبک رهبری144
نمودار شماره 4- 65. توزیع پاسخگویان بر حسب ارزیابی از انگیزش موفقیت145
نمودار شماره 4- 66. توزیع پاسخگویان بر حسب ارزیابی از وابستگی شغلی146
نمودار شماره 4- 67. توزیع پاسخگویان بر حسب ارزیابی از قدرت شغلی147
نمودار شماره 4- 68. توزیع پاسخگویان بر حسب ارزیابی ازانگیزه دبیران148
فهرست اشکال
عنوان صفحه
شکل (1 – 2) وضعیت سبک رهبری وظیفه مدار39
شکل (2 – 2) وضعیت سبک رهبری رابطه مدار40
چکیده:
پژوهش حاضر تحت عنوان بررسی رابط? سبک های رهبری(رابطه مدار و ضابطه مدار) با انگیزش شغلی دبیران شهرستان تاکستان می باشد. هدف از این پژوهش بررسی رابط? بین سبک های رهبری(رابطه مدار و ضابطه مدار) با انگیزش شغلی دبیران شهرستان تاکستان می باشد. در این پژوهش سبک رهبری (رابطه مدار و ضابطه مدار) به عنوان متغییر مستقل و انگیزش شغلی (وابستگی شغلی، قدرت شغلی و موفقیت شغلی) به عنوان متغییر وابسته در نظر گرفته شده است. این پژوهش با نمونه 184 نفری و از دبیران شهرستان تاکستان تشکیل شده است که تعداد نمونه به وسیله جدول مورگان تعیین و سپس بطور تصادفی طبقه ای انتخاب گردیده است. در این پژوهش از پرسشنامه سبک رهبری35 سوالی فیدلر و پرسشنامه انگیزش25 سوالی مک کله لند استفاده شده است. داده های این پژوهش با استفاده از آزمون Tو خی دو، فریدمن، من ویتنی و F مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نتایج این پژوهش نشان داد که در سبک رهبری مدیران با انگیزش شغلی دبیران رابطه ی معناداری وجود دارد و همچنین بین سبکهای رهبری مدیران و انگیزش موفقیت دبیران دبیرستانهای شهرستان تاکستان رابطه وجود دارد و اما در خصوص دو مولفه دیگر یعنی وابستگی شغلی و قدرت شغلی دبیران با سبکهای رهبری مدیران دبیرستانهای شهرستان تاکستان رابطه معناداری وجود نداشت. و در نهایت یافته ها این پیشنهاد را مطرح می کند که مسئولان آموزش و پرورش و تأمین منابع انسانی افرادی را برای سمت مدیریت مدارس انتخاب کنند که از رشته های مدیریت بوده و یا مرتبط با حرفه مدیریت باشند.
واژگان کلیدی : سبک رهبری(رابطه مدار- ضابطه مدار)، انگیزش شغلی، دبیران
فصل اول
کلیات پژوهش
مقدمه
مدیریت در زندگی انسان مطلب تازه ایی نیست، بلکه از همان دورانی که زیست گروهی بشر آغاز شد وجود داشته است. از وقتی انسانها به اهمیت همکاری پی بردند و برای رسیدن به هدفهای مشترکدر کنار هم قرار گرفتند، مدیریت هم به وجود آمد وکم کم عامل تشکیل جماعتهای بزرگ و گسترده شد، تا آن جا که قومها و قبیله ها و ملتها شکل گرفتند.(علی رووف،1381 :33 )
مدیر کسی است که بتواند در محیط کار خود به اقتضای موقعیت، اصول ویافته های علمی ومهارتهای فنی را هنرمندانه و با رعایت موازین اخلاقی به کار بندد، مشکلات را حل کند و هدفی را تحقق بخشد.(رحیمی،1380 :91-90 )
مدیران در واقع دیده بان فرایند انجام کارها در خط مقدم سازمان هستند. کمتر کسی به اندازه آنان می تواند به طور ملموس وعینی شاهد نوسانات ، کاستی ها،نقاط قوت وضعف سازمان ها و کارکنان مدارس باشد. آنان علاوه بر مسئولیت در منافع کارکنان ونیازها و خواسته ها ی ایشان، پشتیبانی نیازهای بازار را نیز عهده دارند.(تورانی ،1386 :88 )
رهبری یعنی قدرت جذب افراد و تاثیر نفوذ در آنها آن چنان که افراد (پیروان) به طور داوطلبانه شخصیت و رهبری فرد را در یک شرایط بهینه بپذیرد. (رحیمی،1380 : 90 )
نقش مدیر یا رهبر آموزشی: عبارت است ازحمایت و تقویت و یاری و مساعدت و سر انجام همکاری کردن و نه دستور دادن و هدایت کردن، به همین جهت است که می گوییم مدیریت آموزشی از اهمیت نیفتاده بلکه منظور و ماهیت آن تفاوت کرده است. مقام مدیریت و رهبری آموزشی برای میسر ساختن امکانات رشد و شکوفایی از راه قبول مسئولیت و بروز ابتکار و خلاقیت بکار برده می شود و مفهوم قدیم آن که معلم را فردی مطیع و سازگار و پیرو نظر مدیر می دانست بکلی کنار گذاشته است.(وایلز، ترجمه طوسی،1377:7 )
1 – 1 بیان مساله
یکی از وظیفه های مدیریت و رهبری آموزشی به وجود آوردن محیطی سالم و مطلوب در آموزشگاه است.در بعضی از آموزشگاهها، محیط کار شادی بخش و روح افزا، و در پاره ای دیگر محیط چنان کسل کننده و نامطبوع است که معلم و دانش آموز از آموزشگاه تنفر دارند و یا جایی که ممکن است از آن می پرهیزند. در آموزشگاه نوع اول، معلمان به یکدیگر علاقه مند هستند واز کار کردن با دانش آموزان لذت می برند. در آموزشگاههای نوع دوم امور مشترک بین معلمان بسیار کم و محدود است و معلمان در اولین فرصت ممکن خود را از دسترس دانش آموزان دور می سازند.اختلافی که در این دو نوع آموزشگاه دیده می شود بیشتر ناشی از روشی است که مدیر یا رهبر آموزشی در مناسبات خود با افراد پیش می گیرد و چگونگی روابط میان افراد را معین می سازد. (وایلز، ترجمه طوسی، 1377، 19)
علت انجام نشدن بسیاری از کارها، روش کهنه و غیر کارآمداست، و این در حالی است که مدیران به روش های قدیمی و سنتی اصرار می ورزند و می خواهند مشکلات امروز را به روش دیروز حل کنند. در حالی که در شرایط امروز پاسخ گو نیست. به جای تغییر روش ها به بازرسی و سوال و جواب کردن زیردستان می پردازند، در حالی که علت انجام نشدن بسیاری از امور در استفاده از روش های ناکارآمد است، نه عدم تلاش و تعهد زیردستان.
کارکنان سازمان حتی بیش تر از گذشته کار می کنند و وقت می گذارند، اما کارها پیش نمی رود، چون از روش ها و ابزار وفنونی استفاده می شود که به روز و کارا نیست. بنابراین به جای عوض کردن کارکنان سازمان و باز خواست بی رویه آنان، روش ها را تغییر دهید”.(تورانی،1388:30).
مدیر یا رهبر آموزشی موظف است که موجبات تشویق دیگران، و بروز استعداد رهبری را در آنان فراهم سازد.اگر قرار باشد که کارکنان یک آموزشگاه بیشترین نیرو و قدرت را در کار خود به کار برندباید وسایل استفاده از عقاید و نظرهای دیگران و به کار بستن آنها را هم برای آنان فراهم ساخت.ایجاد محیطی که کارکنان آمموزشگاه تمام کوشش خود را وقف آموزش و پرورش نمایند، باید یکی از اساسی ترین وظیفه های مدیر و رهبر آموزشی باشد. نخستین گام در بهبود آموزشگاه تعیین هدفها و مقاصد مشترک است.یکی از دلایلی که رهبری آموزشی را توجیه می کندعبارت از این است که موافقت معلمان را در کوشش برای مقاصد معین و روشهای اجرائی خاص جلب نماید. (وایلز ،ترجمه طوسی،1377:7 ).
بسیاری از مدیران و رهبران آموزشی در تشویق کارکنان خود، آن قدر درنگ می کنند تا کاملا به پایان برسد. مشکل این است که شاید هرگز به نقطه پایان نرسند! منتظر نباشیم تا افراد را فقط پس از اخذ نتیجه تشویق کنیم بهتر است پیشرفت را ستایش کنیم تا فرد در مسیر پیشرفت قرار گیردو به استمرار و تداوم آن دلگرم باشد، این کار انگیزه آفرین است. (تورانی،1388:33).
انگیزش از مباحث اساسی سازمان و مدیریت و به ویژه مدیریت در آموزش و پرورش است. میزان کوشش و فعالیت هر فرد در سازمان به میزان انگیزش او بستگی دارد. مطالعه ی انگیزش،کوشش برای شناخت و پاسخ چراهای رفتار است. این که چرا انسانها رفتارهای متفاوتی دارند؟ و چرا یک معلم یا دانش آموز کار خود را با میل، رغبت، پشتکار، جدیّت و به هنگام انجام می دهد و دانش آموز و معلم دیگر برای انجام دادن حداقل کار باید تحت فشار قرار گیرد، از مباحث انگیزش می باشد.(رحیمی خانیانی،1380:3).
هدف از مطالعه انگیزش در مدیریت آموزشی، شناخت و درک نیازها، رفتار و شخصیت دانش آموزان، معلمان وکارکنان و هدایت رفتار آن ها به سوی رفتاری مطلوب بر اساس احترام، ارزش، خود پنداری، شناخت، خودآگاهی، عدالت پی بردن به استعدادها و نیروهای افراد است.(رحیمی خانیانی،1380:64).
آرمسترانگ (2002) بیان می کند که پنج حوزه وجود دارد که در آنها نیازهای کارکنان ممکن است پاداش های غیر مالی محسوب شود. موفقیت، کسب احترام، مسئولیت، نفوذ و رشد شخصی از این موارد، احتمال دارد که دو مورد اول یعنی موفقیت و کسب احترام تقریبا برای همه کارکنان به کار می رود، مسئولیت، نفوذ و رشد شخصی بسیار بیش از مقداری که ممکن است تصور شود، برای کارکنان قابل استفاده هستند. هر کسی دوست دارد تا احساس کند در کار خود به هدفی دست یافته است، و از موفقیت خود دچار غرور و احساس افتخار شود. به علاوه بیشتر مدیران می دانند که یک “تشکر” ساده، حتی تماس دست با شانه کارمند جهت قدردانی از کاری که خوب انجام شده است، قدرت انگیزشی زیادی دارد.باید تشخیص داده شود که تمام کارکنان به دنبال مسئولیت کاری بیشتر نیستند، یا خواهان نفوذ بیشتری روی تصمیماتی که به طور مستقیم و غیر مستقیم روی شغل های آنها اثر می گذارد، نمی باشند. این ممکن است به ویژگی های شخصی فرد مربوط باشد. اما ممکن است،دلیل فرصت ندادن به افراد جهت مسئولیت پذیری یا اثرگذاری و نفوذ، به سابقه و پیشینیه سازمان مربوط باشد.(سید نقوی ختایی،1388:203).
بسیاری از نارضایتی ها و عدم وجود انگیزه کافی برای کار بیشتر و موثر و کارا نبودن فعالیتها و پایین آمدن سطح عملکرد معلمان به شیوه مدیریت مدیران بر می گردد و این در حالی است که در بسیاری از مدارس کشور شاهد هستیم که در صد زیادی از عدم موفقیت ها در رسیدن به اهداف آموزشی به عدم وجود روحیه و انگیزه در معلمان، به علت ندادن فرصت برای ابراز وجود به آنان است و در مدارس تصمیمات صرفا توسط مدیر گرفته می شود و معلمان تنها در جریان تصمیمات اخذ شده قرار می گیرند و اهمیتی به قدرت ابتکار و خلاقیت و نیز به قضاوت معلمان داده نمی شود. همه این موارد به عدم آشنایی و آگاهی مدیران به شیوه های مختلف مدیریت و رهبری و فنون ایجاد انگیزه معلمان و دانش آموزان برمی گردد. این معضل در این برهه از زمان در شرایط حساس کشور اسلامی که با تخصیص مبلغ قابل توجهی از بودجه کشور به امر آموزش و پرورش بیشترین اهمیت به رسالت مدارس داده می شود گناهی نابخشودنی است که در مرحله اجرا عاملان این رسالت عظیم که همان معلمان هستند از طریق اعمال مدیریت های نادرست، نسبت به کار دلسرد و بی انگیزه شوند بر این اساس با این تحقیق در پی یافتتن پاسخ شیوه مدیریت این مسائل است که:
1) آیا رابطه ای میان شیوه رهبری و مدیریت مدیران با افزایش انگیزه دبیران وجود دارد؟
2) کدام سبک رهبری بیشترین نقش را در ایجاد انگیزه دبیران دارد؟
3) آیا متغیر جنس در ایجاد انگیزه در دبیران موثر بوده است؟
به طور کلی چه شیوه رهبری در مدارس باید مورد توجه قرار گیرد و جو سازمانی مدیریت چگونه مدیری را طلب می کند. بنابراین، این تحقیق در صدد آنست که با بررسی سبک های مختلف رهبری و مدیریت و نقش هر یک در افزایش انگیزه و رضایت خاطر دبیران بهترین سبک مدیریت را که در موقعیت اثر بخشی زیادی دارد، معرفی نماید.
2 – 1 اهمیت موضوع تحقیق وانگیزه انتخاب آن:
اهمیت هدایت به حدی است که برخی از صاحبنظران علم مدیریت، موفقیت هر مدیر را در گرو توان وی در هدایت نیروی انسانی می دانند.(وایلز، ترجمه طوسی،:83،1388)

در تفاوت مفهوم رهبری و مدیریت نیز گاهی گفته می شود که رهبری یعنی نفوذ در دیگران برای نیل به هدف، حال اگر این نفوذ برای نیل به اهداف سازمان باشد آن را مدیریت می نامند. زیرا برای مدیر، اهداف سازمانی اولویت دارد، در حالی که رهبر ممکن است هدفهای متنوع و متعدد داشته باشد. یعنی رهبر کسی است که موفق به اعمال نفوذ می شود. در رهبری نوع سازمان مطرح نیست، یعنی در هر سازمان یا در هر وضعیتی که فردی موفق به نفوذ در رفتار دیگران گردد، در واقع به گونه ای اعمال رهبری کرده است.(هرسی بلانچارد،1985 :83-82)
نحوه استفاده رهبر از قدرت و نفوذ را “سبک رهبری” گویند. اکنون این سوال مطرح می شود که: “چگونه می توان رفتار دیگران را تحت نفوذ قرار داد؟”(رضاییان ، 1383 :426)
شیوه های رهبری بشدت تحت تاثیر محیط فرهنگی جوامع قرار دارد، به طوری که می توان گفت “شیوه های رهبری مدیریت” در هر تمدن، جلوه ای از ساخت فرهنگی آن تمدن است که ساختار فرهنگی هر جامعه نیز تحت تاثیر محیط اجتماعی، سیاسی، اعتقادی و هنری هر جامعه قرار دارد، بنابر این رفتار فردی مدیر تا حدی تابع ساخت فرهنگی محیط است.


پاسخ دهید